Πίσω

Το Ποτάμι, ο Άνθρωπος και η Φύση

Τα Νεροπρίονα, ο Άυλος πολιτισμός του νερού και το Αγριόγιδο της Πίνδου

Το ποτάμι του Αώου αποτέλεσε και συνεχίζει να είναι ένας σημαντικός υδάτινος δρόμος που ενώνει διαχρονικά πολιτισμούς, διευκολύνει τις επικοινωνίες και αποτελεί τη βασική πηγή ζωής όλων των έμβιων όντων γύρω από αυτό. Στην περιοχή αυτή, με τα πλούσια ενδιαιτήματα και τη μοναδική γεωλογία –μέρος της οποίας καλύπτει ένα από τα σημαντικότερα και μεγαλύτερα χερσαία εθνικά πάρκα της Ελλάδας, το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου–, βρίσκουν καταφύγιο μια σειρά από ενδημικά, σπάνια και προστατευόμενα είδη πανίδας και χλωρίδας,

Φαίνεται πως τον ποταμό ετούτο με τους παραποτάμους του, τους αγάπησαν πολλοί και γι’ αυτό επέλεξαν να κατοικήσουν τους τόπους γύρω τους ήδη από τους αρχαίους χρόνους. Πολλές και διαφορετικές κοινωνικές ομάδες ανέπτυξαν τις δραστηριότητές τους προσαρμοσμένες πάντα στις εκάστοτε περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες. Σε όλη την περιοχή έχει κανείς τη δυνατότητα να ανακαλύψει απομεινάρια από τους κυνηγούς - τροφοσυλλέκτες των προϊστορικών χρόνων, τον πολιτισμό των Μολοσσών, τα αποτυπώματα της δραστηριότητας των κοινωνιών κατά τους Ρωμαϊκούς και Βυζαντινούς χρόνους, την Οθωμανική κυριαρχία, αλλά και την κατοίκηση του χώρου στη σύγχρονη εποχή. Πέτρινα χωριά, τοξωτά γεφύρια, νερόμυλοι και νεροπρίονα, βρύσες και νεραϊδόβρυσες, ντοπιολαλιές και μουσικές, παντρεύονται στο χώρο και στο χρόνο, συνθέτοντας έναν τόπο μοναδικό.

Η θεματική αυτή διαδρομή αναλύεται σε τρεις ενότητες που αφορούν ακριβώς στη σχέση του ανθρώπου με το ποτάμι, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της χρήσης του νερού για παραγωγικές δραστηριότητες, της μυθοποίησης του ποταμού σε θρύλους και παραδόσεις, καθώς και της πλούσιας βιοποικιλότητας της περιοχής.

Η πρώτη ενότητα θα σας ταξιδέψει στον κόσμο της υδροκίνησης,  σε νερόμυλους, νεροτριβές, μαντάνια και βέβαια στα Νεροπρίονα της κοιλάδας του Αώου.

Αυτές οι ‘παράξενες’ ονομασίες, που παραπέμπουν σε άλλες εποχές, αναφέρονται σε εργαλεία, αυθεντικά δείγματα της ανθρώπινης ευφυΐας και επινοητικότητας, φτιαγμένα από πέτρα ή ξύλο, τα οποία μετέτρεπαν τη δυναμική και κινητική ενέργεια του νερού σε κινητήρια δύναμη για τη λειτουργία μηχανισμών κατεργασίας υφασμάτων, υλοτόμησης, άλεσης. Στην περιοχή του Οικομουσείου μπορεί κανείς να επισκεφθεί το Μουσείο Υδροκίνησης, καθώς και να δει από κοντά διάφορους υδροκινητικούς μηχανισμούς. Έμφαση δίνεται στα νεροπρίονα που θεωρούνται οι πιο πολύπλοκοι από αυτούς.

Η δεύτερη ενότητα αναφέρεται στον ‘άυλο’ πολιτισμό του νερού και αναλύει τα μεταφυσικά στοιχεία, καθώς στην περιοχή μπορεί κανείς να περπατήσει στις Δρακόλιμνες της Τύμφης και του Σμόλικα, να ξαποστάσει στη Νεραϊδόβρυση ή ακόμα και να βρει τη βρύση που λέγεται ότι γιατρεύει τους «πόνους της καρδιάς». Το μεταφυσικό στοιχείο, άρρηκτα δεμένο με τους θρύλους και τις παραδόσεις, εξηγούσε και νοηματοδοτούσε το απρόβλεπτο και επικίνδυνο φυσικό περιβάλλον της περιοχής –τα μέρη, μακριά από οικισμούς, όπου κατοικούσαν δαίμονες που στοίχειωναν δρακόλιμνες, δρακότρυπες, νεραϊδόβρυσες και γλυκονέρια.

Η τρίτη ενότητα αναφέρεται στη βιοποικιλότητα της περιοχής και ιδίως στο αγριόγιδο. Είδος απειλούμενο, εμβληματικό των ψηλών βουνών της Ελλάδας, στη Βόρεια Πίνδο απαντάται στα πιο απόκρημνα και απροσπέλαστα μέρη. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες περιοχές όπου μπορεί να δει κανείς ακόμη αυτό το είδος στο φυσικό του περιβάλλον.

Αναλυτικές πληροφορίες για τη διαδρομή και τα σημεία ενδιαφέροντος που την αποτελούν μπορείτε να βρείτε στον οδηγό του Οικομουσείου. Μπορείτε επίσης να πάρετε μια γεύση του τοπίου και της διαδρομής μέσω της εικονικής περιήγησης.

Περισσότερα

Σε Αριθμούς...

2 Νεροπρίονα
2 Δρακόλιμνες
4 Βουνά
400 Αγριόγιδα
×